Sự tự tin vào năng lực chuyển ngữ (Việt hóa) và Lòng tự trọng trong ngôn ngữ

Tác giả bài viết: Matthew NChuong

Phần 1:

1.1/ Khi viết tên một số nước bằng tiếng Việt, như: Á Căn Đình (Argentina), Ba Tây (Brazil), Gia Nã Đại (Canada), Tân Gia Ba (Singapore), Tân Tây Lan (New Zealand), Phi Luật Tân (Philippines), Mễ Tây Cơ (Mexico)..., tôi có dụng tâm khơi gợi sự thắc mắc nơi các em, các cháu sinh trưởng sau năm 1975.

Sẽ có nhiều người hỏi: sao không viết bằng tiếng Anh phứt cho rồi?

1.2/ Ồ, đúng ra, phải đặt câu hỏi hoàn toàn ngược lại, như sau: Vì cớ gì mà chúng ta không được phép viết bằng tiếng Việt? 

Coi đi, hiện nay hàng ngày chúng ta vẫn đang viết/gọi tên hàng loạt quốc gia bằng TIẾNG VIỆT, có thể kể ra:

Mông Cổ, Ấn Độ, Thụy Điển, Na Uy, Đan Mạch, Đức, Anh, Pháp, Bỉ, Nga, Thụy Sĩ, Áo, Úc, Ý, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Hy Lạp, Ba Lan, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Ba Lan, Thái Lan, Hà Lan, Triều Tiên, Hàn Quốc..v.v... (*)

Và những tên gọi nêu ở 1.1, trước đây cũng đều được chuyển ngữ tiếng Việt như vậy đó (ở miền Nam VN). 

Nhưng, sau năm 1975, cách chuyển ngữ tên gọi các quốc gia sang tiếng Việt bị "bức tử" loạn xạ: muốn "trảm" là trảm, muốn giữ là giữ, tùy hứng, tùy tiện. 

Phần 2:

Hãy coi qua các nước, coi họ định danh tên gọi quốc gia ra sao. 

Người Đức gọi quốc gia của họ là “Deutschland”, các nước khác họ gọi làm sao? Chẳng ai ngớ ngẩn đi viết phiên âm để đọc chữ này hết, mà mỗi quốc gia dùng chính ngôn-ngữ-của-nước-họ để định danh! Người Anh gọi nước Đức là "Germany", người Pháp gọi thành "Allemagne", người Tây Ban Nha gọi bằng "Alemania". 

Người Ba Lan gọi tên đất nước họ là "Polska", người Anh chuyển thành cách gọi là "Poland". Người Pháp, rồi Tây Ban Nha có buộc phải dùng tiếng Anh ("Poland") để gọi chăng? Không hề! Pháp gọi Ba Lan là "Pologne", Tây Ban Nha gọi thành "Polonia".

Nước Tây Ban Nha trong nguyên ngữ là "España". Mặc, Tây Ban Nha gọi sao thì gọi, nhưng người Anh gọi bằng "Spain". Người Pháp có bê nguyên tiếng Anh vô xài? Không, người Pháp gọi là "Espagne". 

Người Anh gọi nước Pháp là "France". Tây Ban Nha không mắc gì phải bê tiếng Anh mà họ dùng tiếng của họ để gọi nước Pháp là "Francia", còn Đức gọi nước Pháp thành "Frankreich". 

Người Đức, giao dịch trong nước với nhau, họ có phải gọi tên các quốc gia bằng tiếng Anh không? Không. Họ gọi bằng tiếng Đức. Ồ, không gọi bằng tiếng Anh thì người Đức không ... "hội nhập", chậm đụt? Quí bạn đã và đang thấy một nước Đức nằm trong số quốc gia có nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới!

Thấy gì từ những dẫn giải trên? Chỉ khi giao dịch quốc tế, bước ra NGOÀI lãnh thổ của từng quốc gia, họ mới dùng ngôn ngữ phổ dụng nhứt hiện nay được chọn là tiếng Anh. 

Còn TRONG lãnh thổ mỗi nước, họ đều dùng ngôn ngữ của chính nước họ (ngôn ngữ mẹ đẻ) để định danh tên gọi các nước!

Đó là LÒNG TỰ TRỌNG trong ngôn ngữ, đồng thời TỰ TIN vào năng lực chuyển ngữ của chính mỗi dân tộc/quốc gia.

(*) Phụ chú: Cách chuyển ngữ (Việt hóa) được các thế hệ tiền bối chúng ta dùng nguyên tắc "mượn cầu nối Hán tự", rất tiện lợi (mở ngoặc: việc mượn "cầu nối (từ một ngôn ngữ khác)" là khá phổ biến, chẳng hạn ở phương Tây nhiều nước mượn "cầu nối tiếng Latin" để chuyển ngữ sang tiếng bản địa của họ). 

Tỉ dụ: Người Nhựt dùng chữ Hán 日本 mà đọc theo tiếng Nhựt (dĩ nhiên) là "Ni hon", trong khi người Tàu đọc /Rì běn/, còn người Việt đọc thành "Nhựt Bổn". Mỗi nước đọc khác nhau, kêu bằng là nước sông không phạm nước giếng. 

"America", được mượn cầu nối Hán tự: 美 để người Việt chuyển ngữ đọc là MỸ (trong khi Tàu đọc khác: /Měi/) - hình hàng trên: nước Mỹ là quốc gia có số lượng Cơ Đốc nhân Tin Lành nhiều nhứt thế giới. 

"Brazil", mượn cầu nối Hán tự 巴西 để người Việt chuyển ngữ đọc là BA TÂY (trong khi Tàu đọc khác: /Bā xī/) - hình hàng dưới, trái: Ba Tây là quốc gia có số lượng tín đồ Công Giáo nhiều nhứt thế giới. 

"Russia", mượn cầu nối Hán tự 俄 để chuyển ngữ đọc sang tiếng Việt là NGA (trong khi Tàu đọc khác hoàn toàn: /É/) - hình hàng dưới, phải: Nga là quốc gia có số lượng tín đồ Chính Thống Giáo nhiều nhứt thế giới.

Tại sao Việt Nam Cộng Hòa gọi "passport" là "sổ thông hành"?

 

Passport là một loại "giấy thông hành" hay "tấm vé thông hành" của nhân loại.

Từ năm 1570, từ “hộ chiếu” (Pässe, Passporten) đã bắt đầu được đưa vào văn bản của thành phố Speyer, Đức. Passport là giấy thông hành ban đầu đặng cho dân di chuyển từ các địa hạt, các phần đất cai trị của những lãnh chúa khác nhau. Ở nước Phổ, vua Frederick William I (từ 1713 đến 1740) ban hành luật quy định người nước ngoài phải mang giấy thông hành được đóng visa tại các trạm dừng, người bản xứ cũng phải có giấy thông hành để đi lại, và nông dân bị cấm xuất cảnh hoàn toàn.

"Passport" có tiếng Pháp cũng là "passe", có nghĩa là thông hành.

Chữ 通 (thông) có nghĩa là đi qua đi lại, đi xuyên qua. Còn chữ hành (行) cũng có nghĩa là đi lại, lưu thông, di động. Passport là giấy thông hành cho phép dân đi qua biên giới của các quốc gia khác nhau. Passport là giấy thông hành, là loại giấy quan trọng nhứt để nhận dạng cá nhân và quốc tịch mỗi người, được xem như tấm vé thông hành, giúp di chuyển từ nước này sang nước khác.

Thông thường, thông hành có ba loại gồm phổ thông, công vụ và ngoại giao.

Việt Nam Cộng Hòa ghi chữ Thông Hành rõ ràng,trên đó có ghi Nơi Sinh rõ ràng. Tờ giấy chiêu hồi cũng kêu là thông hành.

Miếng giấy nhân thân VNCH kêu là "căn cước". Căn cước có nghĩa là lý lịch một người, gia thế, xuất thân của người đó. Sau 1975 người Miền Nam bị buộc phải xài "Hộ Chiếu" và "Chứng minh nhân dân". Cũng như dân tộc Việt bị biến thành dân tộc Kinh.

Nhiều lần tự hỏi vì cớ làm sao từ dân tộc Việt chúng ta bị méo dạng thành dân tộc Kinh? Kinh là cái gì mà phải ghi như vậy?

Chỉ có dân tộc Việt mà thôi. Thiệt là "quan ngại sâu sắc".

Chữ 護照 hộ chiếu, trong đó hộ có nghĩa là che chở, giúp đỡ, binh vực, bảo hộ, chữ chiếu có nghĩa là văn bằng, chứng chỉ.

"Hộ chiếu" có nghĩa là chứng chỉ bảo vệ. Nó không có nghĩa hay hơn và xác thực hơn "giấy thông hành".

Mấy ngày nay lòi ra hộ chiếu mới không ghi nơi sinh. Người ta giải thích trong dãy số sê ri của căn cước công dân ghi trên hộ chiếu đã có số quy ước nơi sinh, tức số quy định của 63 tỉnh thành. Thí dụ Hà Nội là 001, Nghệ An 040, Thanh Hóa 038.

Nhưng hải quan Đức hay bất kỳ nước nào khác họ không dư thời gian để in cái bảng 63 tỉnh kia của chánh quyền VN đặt ra và dò từng cái một. Họ chỉ cần liếc sơ nơi sinh để biết đâu là Hà Nội, đâu là Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, đâu là Thanh Hóa là xong. Với lại, dân VN "cần" vô nước họ kia mà.

Thành ra Đức thẳng thừng "từ chối". Passport mới có số serial bắt đầu bằng chữ "P" sẽ không thể nộp hồ sơ xin visa loại C hoặc D để nhập cảnh Đức.

Visa loại C cho phép nhập cảnh vào một trong số 26 quốc gia thuộc khối Schengen và tự do di chuyển trong lãnh thổ của 25 quốc gia còn lại mà không phải tiến hành thêm bất cứ thủ tục nhập cảnh nào khác.

Visa loại D cho phép tự do đi lại trong 25 quốc gia nội khối Schengen với thời gian lưu trú tối đa 90 ngày.

Cái bảng mã 63 tỉnh kia chỉ có tác dụng trong VN, là bắt dân VN phải biết. Riêng thế giới họ không cần biết.

Sáng nay, đại sứ quán Việt Nam tại Đức thông báo là công dân VN có "hộ chiếu"mới phải vô đại sứ quán VN ở Đức "xin" giấy xác nhận bằng tiếng Đức về nơi sinh để xuất trình kèm hộ chiếu. Tức là người "xin" phải làm đơn đề nghị và mang theo giấy khai sinh hoặc hộ chiếu cũ để làm ....giấy chứng nhận nơi sinh.

Nhưng chưa có dấu hiệu nào hải quan Đức sẽ chịu cái giấy chứng sinh đó. Vậy là passport mới chưa ra đời bao lâu đã gây cho dân sự rắc rối không đáng có rồi.

Thiệt là thủ tục "hành chính".

Trên thế giới có chỉ số xếp hạng "quyền lực" của Passport, nhìn vô biết vị trí của dân tộc đó. Nhựt Bổn, Singapore và Hàn Quốc là những nước có passport quyền lực nhứt thế giới. Người Nhựt Bổn có thể nhập cảnh không cần visa vào 193 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.

Passport Việt Nam xếp hạng 92 được 55 quốc gia và vùng lãnh thổ miễn visa nhập cảnh. Việt Nam đồng hạng với ba nước Phi Châu là Guinea, Mali, Togo và thua Timor Leste hạng 60 với 94 nước miễn visa.

Chúng ta là một dân tộc có văn hiến, có tự hào, có tự ái, từng qua nhiều triều đại, từ Nam Việt, Đại Cồ Việt tới Đại Việt, Đại Nam (Đại Việt Nam) đều đề cao chữ Việt linh thiêng của giống dòng máu đỏ da vàng này. Sau cùng, vua Gia Long chấp nhận tên nước Việt Nam và dân tộc Việt Nam.

Trên thế giới đọc cái tên nước là biết dân tộc đó.

Chúng ta là tộc Việt nên chúng ta có Việt Sử, Việt Ngữ (Quốc Ngữ)

Lịch sử Việt Nam đầy sóng gió, biến động, dân tộc chúng ta chưa có ngày nào yên ổn mà nhẹ nhàng nghĩ ngơi, hầu như tất cả mọi thủ đoạn mọi âm mưu trên thế giới đều đi qua hai chữ Việt Nam này.

"Ôi! Cả thời gian, tóc mẹ bạc màu, áo chị sờn bâu.

Đêm qua đêm súng ru em ngủ, còn đâu nồng nàn.

Bảy ngàn đêm giấc ngủ chưa tròn

Giấc ngủ hao mòn, cơn mơ thành bại, mắt còn đỏ hoe".

Kẻ thù của Việt Nam không chỉ ngoại xâm mà còn là "đàn con nay lớn khôn mang gươm đao vào xóm làng" và tới ngày nay người Việt Nam vẫn chưa cười cho hết một nụ cười tươi.

Đi ra ngoại quốc mà làm thiên hạ sợ hai chữ Việt Nam thì làm ơn đừng có đi. Không biết giữ thể diện, danh dự hai chữ Việt Nam thì là thứ không ra gì.

Ngày nay người Việt Nam đã đi khắp địa cầu, những đôi chân miệt mài, những con người rộng mở vẫn luôn hướng về dân tộc mình trong một khoảnh khắc giữa đời thường.

Xin giữ gìn những tinh hoa, tự hào, lịch sử, lòng tự trọng của người Việt.

Vũ Tài Lục nói một câu, đại loại là "Tinh thần ái quốc chỉ có ở những người có một nền giáo dục đàng hoàng".

Rằng những người không có nền giáo dục tốt họ không có tinh thần ái quốc bao giờ, đơn giản họ không được dạy và trong đầu họ không có khái niệm đó, có nói cũng không hiểu và không muốn hiểu.

Người có liêm sĩ là người được rèn luyện tinh thần dân tộc Việt, biết tự trọng dân tộc, biết tự ái, biết giữ thể diện quốc gia để không làm tổn hại nó.

_Tác giả: Nguyễn Gia Việt_

Link bài viết: https://www.facebook.com/100010843274347/posts/1689877124717047/?d=n

Sự ảnh hưởng của Ngôn ngữ cộng đồng người Hoa tại miền Nam

Ngôn ngữ của người Sài Gòn bị ảnh hưởng rất nhiều bởi ngôn ngữ của cộng đồng người Hoa tại miền Nam:

- Gọi người Hoa là người Tàu, người bên Tàu, là vì khách thường đi tàu qua đây, lại dùng tàu chở đồ hàng hóa qua đây buôn bán; nên kêu là Tàu, hàng Tàu, đồ Tàu. (Có cách lý giải khác là: Tàu là biến âm của “Tần”, là tên gọi của China)

- Ba Tàu có cách giải thích như sau: Ba có nghĩa là ba vùng đất mà chúa Nguyễn cho phép người Hoa làm ăn và sinh sống: vùng Cù Lao Phố (Đồng Nai), Sài Gòn Chợ Lớn, Hà Tiên.

- Bạt xỉu (nhiều sữa ít cafe).

- "Giò cháo quẩy" (hay ăn với cháo) thì xuất phát từ: "dầu-cha-quẩy".

- "Hầm bà làng" thì xuất phát từ 1 câu tiếng Quảng bồi: "Hầm bà làng kỵ tố" (Hết thảy bao nhiêu tiền?)

- Bánh pía ko phải có nguồn gốc từ Sóc Trăng, mà là 1 món ăn đặc biệt của người Tiều gốc Triều Châu, được cải tiến từ bánh trung thu.

- Cơm chiên và bánh bao trước đây là 2 món ăn thừa. Vì muốn tiết kiệm nên chế biến lại cơm nguội thành cơm chiên, thịt vụn thì làm nhân bánh bao.

- "Nhất Sỹ, nhì Phương, tam Xường, tứ Hỏa" là câu nói ám chỉ 4 người hoa giàu nhất Sài Gòn ngày trước.

- Cuối năm 1974, người Hoa chiếm lĩnh toàn bộ các vị trí kinh tế quan trọng tại SG, độc quyền thương mại: 100% bán buôn, hơn 50% bán lẻ, 90% xuất nhập cảng. Hoa kiều ở miền Nam gần như hoàn toàn kiểm soát giá cả thị trường. Trước đó, chính quyền VNCH ban hành sắc lệnh bắt toàn bộ phải nhập tịch VN hoặc bị trục xuất (1tr người Hoa có 8.000 người nhập tịch)

- Người Hoa tại VN phần lớn nói tiếng Quảng Đông (tương tự như Hong Kong).

- Người Hoa tại VN rất thích gọi "hỗn danh". Tức là khi họ hiểu về tính cách, sở thích của 1 người, họ thường gọi người đó bằng biệt danh. Điều này ai coi phim Hong Kong sẽ hiểu rất rõ.